ENDER BİLAR; KIRKPINAR'IN HAFIZASI ER MEYDANI'DIR
KIRKPINAR, SADECE SPOR DEĞİL KÜLTÜREL HAFIZADIR
Edirne Kent Konseyi tarafından 21 Şubat 2026 tarihinde düzenlenen "Kırkpınar Yerleşim Alanı Forumu – Er Meydanı'nın Geleceği" programında konuşan araştırmacı ve kültür insanı Ender Bilar, Kırkpınar'ın yalnızca bir spor organizasyonu olarak değerlendirilemeyeceğini ifade etti.
Bilar, Kırkpınar'ın yüzyıllardır Edirne'nin toplumsal kimliğini, kültürel sürekliliğini ve ortak hafızasını yaşatan bir gelenek olduğunu belirterek, bu geleneğin en önemli unsurlarından birinin Sarayiçi Er Meydanı olduğunu söyledi.
SARAYİÇİ, KOLEKTİF BELLEĞİN SOMUTLAŞTIĞI YER
Sarayiçi Er Meydanı'nın yalnızca fiziksel bir alan olmadığını vurgulayan Bilar, bu mekânın geçmiş pehlivanların izlerini, cazgırların sesini, duaları ve halkın coşkusunu taşıyan simgesel bir hafıza alanı olduğunu dile getirdi.
Er Meydanı'nın Osmanlı döneminde Edirne Sarayı'nın has bahçesi olduğunu hatırlatan Bilar, bu alanın yüzyıllardır törenlere, şenliklere ve güreşlere ev sahipliği yaptığını, bu nedenle Kırkpınar ile Sarayiçi'nin birbirinden ayrılmaz iki unsur hâline geldiğini ifade etti.
UNESCO MİRASI OLAN GELENEĞİN TEMEL UNSURU MEKÂNDIR
Kırkpınar'ın 2010 yılında UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'ne alındığını hatırlatan Bilar, bu mirasın yalnızca ritüellerden değil, aynı zamanda bu ritüellerin gerçekleştirildiği mekânla birlikte anlam kazandığını söyledi.
Bilar, mekânın değişmesinin geleneğin özgünlüğünü ve tarihsel bağlamını zayıflatabileceğini belirterek, kültürel mirasın korunmasının sadece etkinliği sürdürmekle değil, onun gerçekleştiği tarihsel çevreyi korumakla mümkün olduğunu vurguladı.
"MEKÂN DEĞİŞİRSE AİDİYET VE ANLAM DA DEĞİŞİR"
Er Meydanı'nın taşınmasının sadece fiziki bir değişiklik olmayacağını ifade eden Bilar, bunun aynı zamanda aidiyet, kimlik ve süreklilik duygusunu etkileyeceğini söyledi.
Kırkpınar'ın Sarayiçi ile özdeşleştiğini belirten Bilar, geçmişte minibüslerin "Saraya!" diye yolcu çağırmasının bile bu kültürel bağın gündelik yaşamda ne kadar güçlü olduğunu gösterdiğini ifade etti.
Bilar, mekânın değişmesiyle geleneğin tarihsel katmanlarıyla kurduğu bağın zayıflayacağını ve bunun kültürel hafıza açısından ciddi sonuçlar doğuracağını kaydetti.
"KIRKPINAR'IN RUHU SARAYİÇİ'NDEDİR"
Kırkpınar'ın Edirne'nin kimliğinin temel unsurlarından biri olduğunu belirten Bilar, Sarayiçi Er Meydanı'nın bu kimliğin simgesi olduğunu söyledi.
Yeni bir mekânın daha modern ve konforlu olabileceğini, ancak tarihsel atmosferin yerini dolduramayacağını ifade eden Bilar, mekân değişiminin zamanla Kırkpınar'ın kimliğini dönüştürebileceği uyarısında bulundu.
"ASLOLAN MEYDANI TAŞIMAK DEĞİL, MİRASI KORUMAKTIR"
Konuşmasında dikkat çeken bir soru yönelten Bilar, "Bugün mekânın taşınmasını değil, Kırkpınar Müzesi'ni nereye ve nasıl kurmamız gerektiğini tartışmamız gerekmez miydi?" ifadelerini kullandı.
Sorunun yalnızca fiziksel bir değişim olmadığını vurgulayan Bilar, asıl meselenin tarihsel anlamın korunması olduğunu söyledi.
"TARİH KORUNMAZ, YAŞATILIR"
Konuşmasını İngiliz şehir plancısı Graeme Shankland'ın sözüyle tamamlayan Bilar, tarihi mirasın önemine dikkat çekti:
"Tarihi eserlerini kaybetmiş bir şehir, anılarını kaybetmiş bir adam gibidir."
Bilar, Kırkpınar'ın ve Er Meydanı'nın korunmasının, Edirne'nin kimliğinin korunması anlamına geldiğini sözlerine ekledi.