ÇELTİKTE SORUN FİYAT DEĞİL, PİYASANIN BİLEREK KİLİTLENMESİ

ÇELTİKTE SORUN FİYAT DEĞİL, PİYASANIN BİLEREK KİLİTLENMESİ

HAMZA YASA – YAZI / YORUM

Çeltik üreticisinin yaşadığı sorun yalnızca fiyat değildir.

Sorun, ürünün para ettiği dönemde satılamaz hâle getirilmesidir.

Rakamlar ortada.

Geçen yıl ince tane çeltik harmanda 24 liradan alıcı bulurken, bu yıl harmanda 26–28 liraya kadar alıcı buldu. Bugün aynı randıman, aynı kalite çeltik 22 liraya kadar geriledi ama alıcı yok.

Orta tane Osmancık ve türevleri geçen yıl 26–28 liraydı; bu yıl harmanda 30–35 lirayı gördü. Şimdi 28–30 lira konuşuluyor, yine alıcı yok.

Baldo çeşidi çeltik geçen yıl 32–34 liraydı; bu yıl harmanda 40–42 liraya satıldı. Bugün 35 liraya bile kimse yanaşmıyor.

Yani mesele “çiftçi pahalı satmak istiyor” meselesi değil.

Mesele, piyasanın bilinçli şekilde durdurulması.

Harmanda “Ofis açılmasın” dendi, şimdi “Ofis nerede?” soruluyor

Hasat zamanı üretici, ofisin fiyat açıklamasına karşı çıktı.

Haklıydılar. Çünkü ofis fiyat verdiği anda, tüccar o fiyatı tavan değil taban kabul ediyor.

Ama bugün geldiğimiz noktada tablo değişti.

Fabrikalar alım yapmıyor.

Tüccar bekliyor.

Üretici çaresiz.

Şimdi herkes aynı şeyi söylüyor:

“Ofis açılsın.”

Çünkü ofis kapısını açtığı anda, üretici malını zararına da olsa satmaktan vazgeçip ofise yönelecek. Piyasa da mecburen hareketlenecek.

Ama kulislerde başka bir söz dolaşıyor:

“TMO’da para yok.”

Bu doğruysa, sorun artık tarım politikası değil; bir güven sorunudur.

Asıl soru şu: Hasat ayında ithalat neden devam ediyor?

Çeltik Eylül’de biçilir.

Ekim, Kasım, Aralık; üreticinin ürününü piyasaya indirdiği aylardır.

Tam da bu aylarda, özellikle ince ve orta dane pirinç ve çeltik ithalatının sürdüğüne dair güçlü iddialar var. Pirinç ve çeltik ithalatına ilişkin aylık bazda net rakamlar açıklanmıyor. Şeffaflık yok.

Ama piyasada herkes şunu görüyor:

Yerli ürün varken sanayici alıma yanaşmıyor.

Fiyat geri geliyor.

Bekleme hâli uzuyor.

Bu tablo tesadüf mü?

Yoksa üreticinin elindeki ürün değersizleşene kadar sürdürülen bir denge oyunu mu?

Hasat döneminde ithalat, doğrudan fiyat kırma aracıdır.

Bunun başka bir izahı yok.

Çiftçiler “destek” değil, adil piyasa istiyor

Çeltikçi devletten sadaka istemiyor.

Prim istemiyor.

Lütuf istemiyor.

Sadece şunu soruyor:

“Ben ürünümü hasatta satamayacaksam, ne zaman satacağım?”

Bugün yaşanan şey, üreticinin emeğinin değil; bekleyenin kazandığı, üretenin kaybettiği bir düzenin sonucudur.

Edirne’den yükselen ses Ankara’ya ulaşır mı?

Çeltikçiler sorunlarını iktidara anlattıklarını söylüyor.

Şimdi muhalefetin liderine de anlatmak istiyorlar.

Bu bir siyasi tercih değil. Bu bir çıkış arayışı.

Çünkü çeltikte sorun çözülmezse, gelecek yıl tarlaya giren üretici sayısı azalır.

O zaman ithalat “iddia” değil, zorunluluk olur.

Ve o gün geldiğinde, kimse dönüp çiftçiye

“Neden ekmedin?” diyemez.

#Çeltik

#ÇeltikÜreticisi

#TarımGündemi

#EdirneOvası

#ÜreticininSesi

#TarımPolitikası

#PiyasaGerçeği

#AdilPiyasa

#ÇiftçiKazanmalı

#TMO

#İthalatTartışması

#YerelTarım

#EdirneGündemi

#YazıYorum