ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI ERGENE NEHRİ İLE İLGİLİ BİR BASIN AÇIKLAMASI YAYIMLADI.

ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI ERGENE NEHRİ İLE İLGİLİ BİR BASIN AÇIKLAMASI YAYIMLADI.

 Son günlerde bazı basın yayın organlarında, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile Orman ve Su İşleri Bakanı Prof. Dr. Veysel Eroğlu arasında geçen Ergene hakkındaki telefon konuşması çarpıtılarak verilmektedir.

 Orman ve Su İşleri Bakanı Prof. Dr. Veysel Eroğlu’nun, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın 2010 Ekim ayında Ergene ile ilgili telefonu üzerine çalışmalara hız verilerek, belediyelerin görevi olan atıksu arıtma tesisi yapımının Bakanlıkça üstlenildiği yönündeki açıklaması, bazı basın kuruluşlarında, Ergene Havzası’yla ilgili çalışmaların bu telefon üzerine başlatıldığı ve o tarihe kadar hiçbir hizmet üretilmediği şeklinde yanlış yorumlanmıştır.Yanlış anlaşılmanın aksine, Ergene ile ilgili çalışmalar 2007 yılından itibaren çok yönlü bir plan dahilinde yürütülmeye başlanmıştır.

Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı’nın 2007 yılında başlattığı havza koruma eylem planı çalışmalarında Ergene Havzası acil öncelikli havza olarak belirlenmiştir. Bu doğrultuda, yılların ihmali ve yanlış uygulamaları ile adeta kangren halini almış olan Ergene Nehri kirliliği bütün yönleriyle masaya yatırılarak geniş bir çerçevede çalışmalara başlanmıştır.

 Ergene Havzası Çevre Yönetimi Master Planı 2008 yılında tamamlanmıştır. Plan kapsamında Ergene Nehri’nde su kalitesi analiz çalışmaları yapılarak mevcut su kalitesi tespit edilmiş ve Ergene Nehri’nin kirlilik kaynakları incelenerek kirlilik yükünün sektörlere göre dağılımı hesaplanmıştır. Ayrıca, Ergene Havzası sanayi envanteri hazırlanarak, sanayi tesislerinin atıksu arıtma durumları değerlendirilmiştir. Ergene Havzası’ndaki çevre sorunları ve kirletici kaynakları ortaya konularak, ülke gerçeklerine uygun, sürdürülebilir, bütüncül çözüm önerileri getirilmiştir.

Hemen akabinde Meriç-Ergene Havzası Koruma Eylem Planı da 2008 yılında tamamlanmıştır. Söz konusu eylem planı ile, evsel atık su arıtmada mevcut durum ortaya konulmuş olup, müşterek atık su sistemlerinin yapılıp yapılamayacağı değerlendirilmiştir.

2008’de tamamlanan bir başka çalışma ile ülkemizde ilk defa Ergene Havzasında renkli atıksu üreten endüstrilerin (Tekstil, Gıda, Maya, Kağıt, Deri ve OSB’ler) arıtma tesisleri giriş ve çıkışlarında ve Ergene Nehrinde renk parametresi ölçümleri yapılarak, deşarj standardının belirlenmesi ve arıtım maliyetlerinin araştırılması çalışması yapılmıştır. Bu çalışmanın devamı olarak, sanayi atıksuyu deşarjlarına renk kısıtlaması getirilmiş, temiz üretim tebliği çıkarılarak uygulanmaya başlanmıştır.

 Bu çalışmaların devamı olarak Meriç-Ergene Havzası Endüstriyel Atıksu Yönetimi Ana Plan Çalışması Eylül 2010’da tamamlanmıştır. Bu proje kapsamında; mevcut OSB’ler ve münferit sanayi tesislerinden kaynaklanan kirlilik yükleri incelenmiştir. Münferit sanayi tesislerinden hangilerinin seçilerek OSB altında toplanabileceği araştırılmıştır. Ayrıca, müşterek sanayi atıksu arıtma tesisleri ve yerlerine yönelik ön fizibilite çalışması yapılmış olup, bu kapsamda sanayi tesisleri için muhtemel müşterek sanayi atık su arıtma tesisi uygulama alternatiflerinin maliyet karşılaştırılması yapılarak, ilk yatırım ve işletme maliyetleri ortaya konulmuştur.

 Diğer taraftan, yürütülen çalışmalar kapsamında bölgede yer altı suyu kullanımının kontrol altına alınmasına başlanmıştır. Ergene Havzası’ndaki yer altı sularının kontrol altına alınması maksadıyla, Tekirdağ 25.08.2010 tarihli Mahalli Çevre Kurulu Kararı ile su kuyularına sayaç takılması zorunluluğu getirilmiştir.

Yürütülen çalışmalar izleme ve denetim faaliyetleri ile desteklenmiştir. Bu kapsamda Ergene Nehri’nin bir kolu olan Çorlu Suyu üzerinde 2 ve Ergene Nehri üzerinde 5 olmak üzere toplam 7 Su Kalite Gözlem İstasyonundan düzenli olarak numune alınıp analizlerin yapılması sağlanmıştır. Debisi 10.000 m³/günden büyük olan arıtma tesislerinin çıkışlarına gerçek zamanlı sürekli izleme istasyonları kurularak, kirlilik seviyelerinin anlık olarak izlenmesine Ekim 2010’da başlanmıştır.

 Havza genelinde; 2007 yılında 1390 adet denetim ve 1.080.161 TL yaptırım, 2008 yılında 1866 adet denetim ve 4.493.172 TL yaptırım, 2009 yılında 1892 adet denetim ve 3.743.435 TL yaptırım, 2010 yılında 3076 adet denetim ve 6.003.927 TL yaptırım uygulanmıştır.

 1/100.000 ölçekli Trakya alt bölgesi Ergene Havzası Revizyon Çevre Düzeni Planı Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından 24 Ağustos 2009 tarihinde onaylanmıştır. Plan ile kirletici özelliğe sahip 18 sanayi türüne izin verilmeyeceği hükmü getirilmiştir. Bu tarihten sonra, Ergene Havzası’nda atık su üretimi ve kirleticilik vasfı yüksek sanayi faaliyetlerine izin verilmemiş, bu da havzadaki kirlilik yükü artışını durdurduğu gibi, daha önce kurulmuş bulunan sanayi tesislerinin yenilenmesi, modernleşmesi ve temiz üretim teknolojilerini kullanmaya başlamalarının yolunu açarak sanayi kaynaklı kirlilik yükü azalma eğilimine girmiştir. 

Dere ıslah çalışmaları ile dere ve nehir yataklarındaki mevcut kirlilik azaltılmaya başlanmıştır. Ergene Nehri’nin 54 kilometrelik kısmında, 1985-2002 yılları arasında gerçekleştirilen ıslah çalışmalarının ardından yeniden temizlik ihtiyacı doğduğu için 2010 yılında tekrar ıslah çalışmalarına başlanmıştır. 2010 yılında gerçekleştirilen toplu makine çalışması kapsamında, 20 kilometrelik bölüm ıslah edilerek 1 milyon metreküp kazı yapılmıştır.

 Ayrıca Ergene Nehri Havzasında 2010 yılına kadar toplam 446 hm3/yıl su tutma kapasiteli 4 adet Baraj ve 23 adet Gölet işletmeye alınarak, bölgede yer altı suyuna olan talep azaltılmıştır. Ağaçlandırma çalışmalarına da başlanmış, bu kapsamda 101.786 ha ağaçlandırma, 23.080 ha rehabilitasyon, 500 ha erozyon kontrolü, 8.892 ha özel ağaçlandırma ve 1.688 ha mera ıslahı olmak üzere toplam 135.946 hektar alanda çalışma yapılmıştır.

2007 yılından itibaren dört koldan sürdürülen bu çalışmaların, belediyelerin yasal yükümlülüğü olan atık su arıtma tesislerinin kurulması ile desteklenmesi gerekirken, belediyeler ne yazık ki bu yönde bir adım atmamıştır. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile dönemin Çevre ve Orman Bakanı Prof. Dr. Veysel Eroğlu arasında geçen söz konusu telefon görüşmesinde, belediyelerin görevlerini yerine getirmemesi konusu gündeme gelmiş ve Başbakan Erdoğan’ın talimatı doğrultusunda belediyelerin daha fazla beklenilmemesi kararı alınmıştır. Bu nedenle nüfusu 10 binin üzerindeki belediyelerin evsel atık su arıtma tesislerinin, görevi olmamasına rağmen, Bakanlığımız tarafından kurulmasına karar verilmiştir.  Atık su arıtma tesisi kurulması çalışmaları ile 2007 yılından bu yana sürdürülen çalışmalar Ergene Havzası Koruma Eylem Planı’nı doğurmuş, Mayıs 2011’de kamuoyuna açıklanan planın, 15 ayrı eylem başlığı altında halen uygulanmasına devam edilmekte ve öngörülen takvim titizlikle takip edilmektedir.

 Bu meyanda, 12 belediyeye ait atık su arıtma tesisi projeleri tamamlanmak üzere olup, eylem planı takvimine uygun olarak inşa edilecektir. Keza, sanayi atık sularının bertaraftı için geliştirilen projeler de takvime uygun olarak devam etmektedir. Tüm Kamuoyuna duyurulur.

Umarız Ergene nehri için gerçekleştirilmesi planlanan bu projeler biran önce hayata geçer ve tamamlanır. güzel nehrimiz kirliliğinden arınır etrafında yaşayan insanlara bereket ve mutluluk ulaştırmaya yeniden devam eder.